Historia
Informacje Techniczne
Dni odwiedzin /Muzeum
Zdjecia
Video
Kontakt
Ksiazka Pamiatkowa
Routedescription

   
Historia
   
 

Historiografia

Oryginalna nazwa i inne.

Wiatrak z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek posiadal swoja oryginalna nazwe juz 600 lat temu. W ciagu ostatnich dwu stuleci, dwie nowe nazwy zastapily oryginalna nazwe. Dzieki aktulnym pracom restauracyjnym nastepuje powrót do nazwy historycznej.

Oryginalna nazwa: Hertboommolen (wiatrak Hertboom)

Oryginalna nazw!a wiatraka to Hertboommolen. Nazwa ta odnosi sie równiez do duzego otwartego terenu sasiadujacego z wiatrakiem. W ksiedze podatkowej z 1391 roku znajduje sie najstarszy zapis dotyczacy wiatraka: "1 bunre lant op hertboem byden wintmolen" ( 1 miara ziemi w hertboem nalezaca do wiatraka) Opisuje on polozenie wiatraka, na otwartej przestrzeni, przy skrzyzowaniu czterech dróg: aktualnej Molenkauter (wczesniej Hertboem!), Windmolenstraat, Vossenbunderstraat i aktualnej Hertboomstraat.
Na slynnej mapie Austryjackich Niderlandów De Ferraris’a, z okolo 1775 roku, mlyn, wiatrak i stajnie sa opisane za pomoca odnosnika: 'Le Moulin Herdt Boom'.

Inne nazwy: Tragiczny Mlyn.

060Na poczatku 20tego wieku, wiatrak otrzymuje zlowroga nazwe z powodu serii tragicznych wydarzen. Dnia 1 stycznia 1745, w trakcie Austryjackiej Wojny Sukcesyjnej, czlonkowie gangu Jana De Lichte napadli na mlyn. Mlynarz Peeter van Lierde zostal zamordowany. Ten napad i morderstwo pozostaly przez wiele pokolen w pamieci ludzi, czynniac z Jana De Lichte postac legendarna. Podczas drugiej Wojny Swiatowej, w 1917 roku, dochodzi do kolejnego napadu i morderstwa, zona mlynarza i jego pomocnik zostaja brutalnie zamordowani. Od tego czasu mlyn otrzymal swoja popularna nazwe “Tragiczny Mlyn”, która czesto uzywana jest w literatu!rze, a takze w inwentarzach. Jako okaz zalb8oby pomalowano skrzydla wiatraka na czarno.

…Mlyn Kapitana Zeppos

Nazwa “Mlyn Zeppos” nawiazuje do duzo przyjemniejszych wydarzen. W latach 60tych wiekszosc scen klasycznego serialu dla mlodzierzy Kapitan Zeppos zostala nagrana w i wokól wiatraka. Kapitan Zeppos, w tej roli Senne Rouffaer, jest intrygujacym mieszkancem wiatraka. Nie ma, wiec nic zaskakujacego w fakcie, ze popularnosc serialu przyczynila sie do popularnos'e6ci mlyna. Dla mlodszych pokolen nazwa “Mlyn Kapitana Zeppos” jest raczej pozbawiona znaczenia.


Region

Pajottenland

Tereny pelne kwadratowych gospodarstw i mlynów. Znajduje sie tam pelno mlynów na wode, jednakze od czasów Sredniowiecza, az do 20tego wieku to niezliczone wiatraki byly charakterystyczna cecha pejzazu Pajottenland.

Rolnicza przeszlosc Pajottenland

tx3920Pajottenland to nazwa czesci Vlaams-Brabant, gliniastego regionu na poludniowy-zachód od Brukselii, lezacego pomiedzy rzekami Zenne i Dender. Wdziecznie pochylone tereny Pajottenland znane byly w przeszlosci z rolnictwa. Juz na poczatku Sredniowiecza ludzie rozpoczeli wycinanie lasów, aby uprawiac urodzajna ziemie. Az do polowy 20tego wieku region pozostal typowo rolnicza okolica.

Rolnictwo, a w szczegónosci uprawa zbóz, bylo najwazniejsza dzialalnoscia regionu. Na przelomie 12tego i 13tego wieku rozpoczela sie budowa mlynów. Byly one logiczna konsekwencja dzia 32288alnosci rolniczej. Po przerwie wywolanej wojna w 16-tym i 17-tym wieku, rolnictwo odzywa podczas panowania Marii-Teresy. Wiekszosc wiatraków zostala zbudowana po roku 1700. W wiekszosci byly to drewniane wiatraki z otwarta podstawa, podobne do wiatraka z Lombeek. Gospodarstwa Brabant w ksztalcie kwadratu i wiatraki sa typowe dla pejzazu.

Nieunikniony upadek

Pod koniec 19-tego wieku europejskie rolnictwo przezywa gleboki kryzys. Import zboza na szeroka skale z Ameryki i Rosji jest przyczy!na spadku cen. Z koniecznosci takze w Pajottenland rozpoczyna sie zmiana dzialalnosci na rzecz hodowli bydla. Ta zmiana przyspiesza jedynie upadek dzialalnosci wiatraków, rozpoczety przez Rewolucje Przemyslowa. W polowie 20-tego wieku nie ma juz zadnych naprawde dzialajacych wiatraków.

Niektóre zródla podaja, ze w roku 1900 w Pajottenland bylo okolo 70 wiatraków, inne, ze okolo 40. Jednakze wszystkie zniknely. W sasiadujacej wiosce Pamel w 1970 roku zapadl sie zaniedbany wiatrak Keirekens, a w 1971 roku z zimna krwia rozebrano wiatrak Papal Zouave.

Ze wzgledu na pochodzenie, historie i styl Hertboommill jest typowym wiatrakiem z Pajottenland. Jednakze istnieje zasadnicza! r óznica jezeli chodzi o zakonczenie jego historii: Hertboommill nadal jest w stanie uzywalnosci .

Historia

700 lat historii w skrócie

Ksiega podatkowa z Pamel z 1391 roku zawiera najstarszy pisemny dowód istnienia wiatraka w jego aktualnym polozeniu. Jednakze prawdopodobnie istnial tam juz wiatrak przed 14 wiekiem. Wiatrak byl przebudowywany i odnawiany co najmniej cztery razy. Ze wzgledu na brak dokumentów wiele faktów dotyczacych ewolucji wiatraka sprzed 1655 roku, a nawet pózniej, pozostaje nieznanych.

Mlyn nalezy do Panów Lombeek i Panów Gaasbeek:1300-1655

Prawdopodobnie okolo 1300–1345 roku pan feudalny Lombeek, Diederik van Walcourt, wybudowal pierwszy wiatrak. Wystawione na podmuchy wiatru wzgórze, posród pól bylo idelanym miejscem do tego celu. W 1381 roku posiadlósc Lombeek, a wraz z nia wiatrak przechodzi w rece Panów Gaasbeek.

Prawdopodobnie mlyn mial status mlynu obowiazujacego. Podwladni Panów musieli, naturalnie za oplata, mielic swoje zboze w danym mlynie, a w przypadku nie przestrzegania tego obowiazku podlegali karze. Mlynarz wynajmowal wiatrak od pana feudalnego. Posiadanie mlynów bylo jednym z licznych feudalnych przywileii, jedynie panowie mogli posiadac.

Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek bedace waznym sredniowniecznym miejscem pielgrzymek, przezywalo okres rozwoju. Mala wioska miala cztery mlyny, jeden z nich napedzany przez konie, aby byc w stanie stawic czola wysokim potrzebom mlynarskim .

Okres kryzysu: 1655-1723

Po okresie upadku i spadku dzialalnosci, w 1655 roku ostatni wlasciciel Gaasbeek, Alexander de Renesse, zarzadzil budowe nowego wiatraka. Jednakze, aby splacic ogromne dlugi swojego rozpustnego ojca, zo!stal zmuszony do sprzedania go w tym samym roku rycerzowi Gabriëlowi Le Febvre, Panu Tiercelet.

Wiadomo, ze dwa lata pózniej nowy wlasciciel zarzadzil budowe kolejnego wiatraka, ale dlaczego? Czyzby poprzedni ulegl zniszczeniu?

W 1689 roku Jan Dors, prokurator Rady Brabant zakupil wiatrak wraz z nalezaca do niego posiadloscia. Po szlachcie, teraz kolejni zamozni mieszczanie z Brukselii przejmuja posiadanie wiatraka. Jan Dors nie mial wiele szczescia z wiatrakiem. W 1690 roku armia francuskiego króla Ludwika XIV spalila doszczetnie wiatrak i przylegajace budowle. Inne mlyny, a takze wiele farm i domów w oklicy spotkal ten sam los. Byla to kara za niezaplacenie w ogóle, lub w calosci podatku wojennego. Rodzina Dors oskarzy 2?a lokalna administracje o starty i po latach procesów prawnych otrzymala rekompensate w 1721 roku.

W miedzyczasie mlyn zostaje porzucony. W akcie zakupu z 1716 roku napisano, ze mieszczanin z Brukselii, Egidius De Mesmaeker, zakupil kupe starych ruin. Na tym miejscu powstanie nowy mlyn.

Dzisiejszy mlyn pochodzi z 1723/1727 roku (a nie z 1760?)

Trudno jest ustalic dokladna date, ale prawdopodobnie w 1723, a na pewno w 1727 roku istnial mlyn w tym miejscu. Wyryty czerwony napis "P.V.L 1727" odnosi sie prawie na p!ewno do roku w którym Peeter Van Lierde zostal mlynarzem. Rekonstrukcja domu mlynarza zostala zakonczona w 1732 roku.

Aktualnie uwaza sie, ze mlyn z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, to wiatrak wybudowany w 1723/1727. Przez wiele lat, w róznych ksiazkach podawano rok 1760 jako rok budowy, gdyz w kamiennej podstawie wyryty jest napis "M.d.M. 1760". M.d.M. mialo sie odnosic do Mill of Master de Man (Mlyn Pana de Man), znanego Pana Lennik, który wybudowal kilka mlynów. Jednakze autor Van Herreweghen, a ostatnio takze Struyf, wykazuje, ze nie jest uzasadnione stwierdzenie na podstawie jednego napisu, niewielkiego pozaru i braku jakiegokolwiek innego dokumentu, ze mlyn zostal zniszczony i odbudowany w 1760 roku,

W rzeczywistosci Carolus de Man zostalb8 w 22?ascicielem mlynu dwanascie lat pózniej w 1772 roku. Byc moze dalsze badania pozwola na rozjasnienie tego problemu.
Pewne jest, ze wiatrak tak samo jak wiekszosc mlynów z tego regionu pochodzi z 18-tego wieku, zlotego wieku dla wiatraków po latach wojny, kiedy to gospodarka i rolnictwo odzyly.

Pelna renowacja domu mlynarza w 1784 roku nadala budynkowi jego aktualna forme. Nie wiadomo, jednakze, czy mlyn takze zostal przebudowany, napis z 1785 na pólnocnym naroznika nie zapewnia pewnego wytlumaczenia.

Od 1800 do 2000: Wiatrak przetrwal!

Fakty dotyczace wiatraka pochodzace z 19 wieku sa nieliczne. W 1835 roku wlascicielem mlyna bylb8 F Jan-Baptist Van De Velde, po raz pierwszy, to mlynarz jest wlascicielem mlyna.
Od roku 1859 przez sto lat mlyn nalezal do rodziny Walraevens .

Wiatrak dziala, az do 1940 roku, ale tak jak w przypadku wszystkich wiatraków zostaje brutalnie wypchniety z rynku w wyniku industrializacji, nowych zródel energii i zmian w rolnictwie.

W 1944 roku wiatrak zostaje objety ochrona jako zabytek przez Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (Królewska komisje do spraw zabytków i pejzazy). Od 1954 roku kilku ochotników pod kierownictwem mlynarza Henriego Henri Van Nuffel utrzymuje wiatrak w ruchu wiosna i latem. Ciekawostka jest fakt, ze rodzina Van Nuffel w wyniku spekulacji nieruchomosciami zniszczyla w 1971 roku sw 243ê7j wlasny wiatrak, Papal Zouave z Pamel. Kolejny zabytek historyczny ulegl zniszczeniu! Na szczescie wlasciciele wiatraka z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, rodziny Rooselaer i Heremans kontynuowaly prace renowacyjne w latach 1954, 1970 i 1974.

Szczesliwe zakonczenie: Hertboommolen nadal istnieje.

Podczas aukcji publicznej w 1999 Jozef Van Waeyenberge kupil wiatrak i dom. Przeprowadzona zostala konieczna pelna renowacja, majaca na celu ponowne uruchomienie wiatraka i zachowanie wartosciowej tradycji rzemieslniczej dla przyszlych poko!len.


Wies

Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek

Wiatrak nie jest jedyna ciekawa konstrukcja w Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek. Ta rolnicza wies posiada bogata przeszlosc jako miejsce pielgrzymek. Lombeek kojarzy sie równiez z imieniem Fransa van Cauwelaert. A takze, o czym nie nalezy zapominac z pieknymi pejzazami otaczajacymi to mala wies.

Historia

060Pomimo tego, ze w 19 wieku znaleziono w Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek pozostalosci z czasów rzymskich, a takze, ze wies polozona jest jedynie o 2 km od drogi Asse-Bagacum, waznej drogi komunikacyjnej rzymianskiej Belgii z poczatków imperium, nie wiele wiadomo o jej pochodzeniu i wczesnej historii.

Osada ta, przy odnodze rzeki Lombeek której nazwa pochodzi od lombardów z czasów imperium rzymskiego, powstala niewatpliwie przed rokiem 1112, gdyz w tym roku opactwo Nivelle zajmowalo sie juz znajdujacym sie w niej kosciolem.

W polowie 13 wieku biskup van Kamerrijk (Cambrai), Nicolas, nadal kosciolowi status niezaleznej parafii, niepodlegajacej glównej parafii Onze-Lieve-Vrouw-Lennik, dzis Sint-Kwintens-Lennik. Status niezaleznosci zostal nadany kosciolowi, gdyz stal sie on znanym i odwiedzanym miejscem pielgrzymek. Uzycie jezyka nederlandzkiego (flamandzkiego) zostalo udokumentowane w roku 1322.

Okolo roku 1300 wies nalezala do rodziny Walcourt, Panów Aa i Panów Lombeek, aby w 1381 roku przejsc w posiadanie Panów Gaasbeek. W 1768 roku stala sie ona c!zescia hrabstwa. Tak przy okazji, to do roku 1808 ojcem przelozonym byl Hieronimus BenedictusVonck , brat slynnego Voncka z rewolucji Brabantu przeciwko wladzy austryjackiej. W 1964 roku doszlo do polaczenia Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek z Strijtem i Pamel w wyniku czego powstal nowa gmina Roosdaal. W 1977 roku Borchtlombeek zostaje takze dolaczone do Roosdaal.

Kosciól: Onze-Lieve-Vrouw-Kerk

Konstrucja dzisiejszego wczesno gottyckiego kosciola z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek rozpoczela sie okolo roku 1265. Prezbiterium pochodzi z 13 wieku. Budowa kosciola wraz z konstrukcja wiezy zostala zakonczona w 1315 roku. Kosciól zostal poblogoslawiony przez biskupa Guy’a, któremu towarzyszy 322? Pan Jean Lombeken, który zarzadzilb8 budowe zamku Rokkenborch .

Pomimo faktu, ze znajduje sie w raczej malej wiosce, kosciól jest imponujacej wielkosci i bogato zdobiony imponujacymi dzielami sztuki. Wszystko to dzieki bogactwom przywiezionym do Lombeek przez pielgrzymów. Dzielem sztuki o najwiekszym splendorze jest przepiekny oltarz maryjny z 15 wieku i zdobiaca go przepiekna mistrzowska rzezba w drewnie bedaca przykladem brukselskiego rzemiosla z 16 wieku. Jej gispowa kopia znajduje sie w Nationaal Art Patrimonium, gdzie takze przechowywane sa liczne archiwa kosciola, niestety niezbadane i prawie zapomniane. Dekoracja oltarza przedstawia Matke Boza w dziewieciu obrazach. Niektóre czesci zostaly skra!dzione, dlatego tez kosciól mozna zwiedzac jedynie po uprzednim umówieniu sie.

Inne dziela sztuki, to frezki, sklepienie, konfesionaly, postacie rycerzy, a takze bardzo ekspresyjny Chrystus na Zimnym Kamieniu. Z tylu kosciola znajduja sie drewniane dekoracje w stylu rococo i barokowe organy. Pod przepieknym pulpitem grupa rzezl przedstwia nawrócenie sie Hubertusa. Na zewnatrz groteskowe twarze zdobia sciany kosciola w nietypowy sposób.

Inne budynki

wieza sluzaca jako wieza hotelowa z czasów Sredniowiecza (1336) zbudowana jako czesc systemu obronnego budynku. Nazwa Rokkenborch jest wspomniana w aktach wlasnosci z 1412 roku.

Budowla ta oryginalnie bedaca rezydencja Panów Lombeek, byla na przestrzeni wieków uzywana do róznych celów na przyklad jako hotel, rezydencja, sad, farma, czy tez szkola. Dzieki pracom majacym na celu rozbudowe, które zostaly przeprowadzone w 1700 roku powstal pieknie zachowany anneks z flamandzkiego renessansu.

Po przerwie w 19-tym wieku rozpoczeto ponownie prace renowacyjne, a takze dekoracyjne, odzyskano na przyk 2?ad okna z 13 wieku z zamku Thy-le-Château castle. Okolo 1870 roku posadzono imponujaca aleje brzozowa. Rokkenborch nie jest dostepny dla gosci i nie moze byc zwiedzany.

Na przeciwko kosciola znajduje sie restauracja De Kroon. Budynek pochodzi z 1760 roku. Istnieje wiele innych budynków sprzed stuleci rozrzuconych po wsi .

Postac Fransa van Cauwelaerta

Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek jest wsia, z której pochodza Frans i August van Cauwelaert, slynne postacie Ruchu Flamandzkiego. Ich rodzice byli zamozdnymi rolnikami, posiadajacymi gospodarstwo u brzegu Lombeek, o kilka kroków od rynku.

August van Cauwelaert (1885-1945) zostal prawnikiem, pisarzem i poeta, Fransvan Cauwelaert (1880-1961) wybral inna droge: czlonek parlamentu od 1910 roku, burmistrz Antwerpii a takze parokrotnie minister zostal najwazniejszym przedwojennym politykiem flamandzkim .

Zjazd Narodowy Léona Degrelle’a

10 lipca 1938 roku w Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek odbyl sie zjazd narodowej partii z Rex. Byla to masowa demonstracja skrajnej prawicy. Wedlug orgnizatorów wzielo w niej !udzia
60.000 osób pod przywodnictwem Léon’a Degrelle’a, który zebral na swojej imprezie tysiace waznych osób bedacych sympatykami skrajnej prawicy zarówno z Wallonii jak i Flandrii. Stronica historii, o której mieszkancy Lombeek chcieliby jak najszybciej zapomniec.

Chronologia

1300-1350

Prawodpodobnie Diederik van Walcourt, Pan Aa i Lombeek, zbudowal pierwszy mlyn na wzgórzu na polach Hertboom.

1380

Razem z Lombeek, wiatrak stal sie wlasnosciaà Panów Gaasbeek.

1655

lain Ostatni wlasciciel Gaasbeek, Alexander De Renesse, sprzedal nowo wybudowany mlyn, aby splacic dlugi swojego rozpustnego ojca. Z niewadomych powodów, nowy wlasciciel, rycerz Gabriel Le Febvre, wybudowal w 1657 roku nowy wiatrak.

1689

Jan Dors, procurator publiczny z Brukselii kupil mlyn. Po szlach!cie, teraz kolejni zamozni mieszczanie z Brukselii przejmuja posiadanie wiatraka.

1690

Armia francuskiego króla Ludwika XIV spalila mlyn i gospodarstwo. Inne mlyny i wiele gospodarstw spotyka ta sama forma kary, z nieplacenie podatków wojennych.

1723-1732

Podstawy dzisiejszego mlynu i gospodarstwa. Po latach w ruinie, wlasciciel Egidius De Mesmaeker, z!amozny mieszczanin z Brukselii buduje nowy mlyn i dom. Budowe mlynu zakonczono prawdopodobnie w 1723 roku, a na pewno w 1727.

1745

Kradziez i mord dokonane przez budzacy strach gang Jana De Lichte. Mlynarz Peeter Van Lierde zostaje zadzgany na smierc. Potworne zbrodnie Jana de Lichte pozostaly w pamieci ludzi przez kolejne pokolenia.

1760

Czyzby mlyn zostal zniszczony i odbudowany z uratowanych czesci? Wyryty napis 'M.d.M. 1760' nie jest tego wystarczajacym dowodem. Bardziej prawodopodobne jest to, ze dzisiejszy wiatrak zostal zbudowany w 1727 roku.

1775

Na slynnej mapie Austyjackich Nederlandów De Ferrarisa, zaznaczony jest wiatrak, dom mlynarza i stajnie. Podobnie jak w innych starszych archiwach pod nazwa 'le Moulin Herdt Boom'.

1784

Peln!a renowacja domu mlynarza w latach 1723-1732 nadala budynkowi jego aktualna forme.

1835

Jan-Baptist Van De Velde jest pierwszym mlynarzem – wlascicielem. Zakonczyl sie okres wynajmowania mlynu od zamoznego mieszczanstwa. Poczawszy od 1859 roku przez sto kolejnych lat mlyn nalezal do rodziny Walraeven.

1917

Pierwsza Wojna Swiatowa i kolejny krwawy napad na dom mlynarza. Dwojgu mieszkancom podcieto gardla. Mlyn otrzymuje swoja nowa nazwe “Tragiczny Mlyn”.

1850-1930

Wraz z Rewolucja Przemyslowa, nowymi maszynami i nowymi zródlami energii wiatraki zostaja latwo zepchniete z rynku. Mlyn za mlynem przestaje mielic, zaczyna sie rozpadac, az w koncu znika.

1944

Wiatrak zostaje uznany za zbytek. Jego ochrona i renowacja ratuja wietrznego giganta od ruiny.

1964-1965

Teraz juz klasyczny serial Kapitan Zeppos byl krecony w i w okolicach wiatraka. Mlyn zwany jest “Mlynem-Zeppos!uote”.

1999-2002

Jozef Van Waeyenberge kupil mlyn I zapisal sie na kurs dla mlynarzy organizowany przez Levende Molens (Zyjace Mlyny). Przeprowadzona zostaje dokladna renowacja.

1999-2000

Przeprowadzone zostaja badania archiwalne, bibliograficzne i topograficzne dotyczace wiatraka i gospodarstwa. A takze kompleksowe badania dotyczace koniecznych prac renowacyjnych dokonane przez architektów i inzynierów. Oraz inspekcja, polaczona z inwentarzem, dokonane przez Monumentenwacht (Opieke zabytków). Wyniki badan zostaly skonsultowane z administracja Zabytków i Pejzazy, w wyniki czego rozpoczeto adiministracyjny proces renowacji.

2001

widctlparRozklad na czesci, zbieranie materialow, robienie pomiarów, zdjec i opisów, oraz nagran video.

2001-2002

W wyniku uprzednich badan uzupelniono dokumenty renowacyjne, przewieziono czesci mlynu do pracowni Rolanda Wieme, gdzie zreperowano nadal uzywalne czesci mlyna, odtworzono brakujace czesci, a takze fundamenty. Stworzono strone internetowa www.windmolen.be i zainstalowano kamery web, co umozliwilo bezp!osredni dostep do prac renowacyjnych poprzez internet, a takze stworzenie filmowego dokumentu prac renowacyjnych. Renowacja kamiennych narozników, ponowne przewiezienie czesci, tym razem na plac budowy i odbudowanie wiatraka. Zakonczenie prac zewnetrznych i wejscia.

1 grudzien 2002

Obchody inauguracji odrestaurowanego WINDMOLEN "HERTBOOM" of ONZE-LIEVE-VROUW-LOMBEEK.


Bibliografia i odnosniki

Jesli sa Panstwo zainteresowani dodatkowymi informacjami na temat wiatraka z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek:

- Jan Struyf, badania archiwialne, bibliograficzne i topograficzne wiatraka i gospodarstwa z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek: Verkenningen. (Badania) Heverlee, 1999. To nieopublikowane dzielo jest najszersza i najpelniejsza praca dotyczaca konstrukcji mlyna, z licznymi odnosnikami bibliograficznymi.

- Gerard Van Herreweghen, De tragische molen van Lombeek. (!45 Tragiczny mlyn z Lombeek) Davidsfonds Roosdaal; wydanie specjalne DF-Klokje, 1982. Autor opisuje kontekst historyczny napadu i mordu, które mialy miejsce w 1745 roku, a których dokonal gang Jana de Lichte. We wstepie zawarta jest zwiezla historia mlynu.

- J.F. Vincx, De molens van 't Payottenland, (Mlyny z Payottenland) Merchtem, 1931. Pomimo, ze jest to praca starsza jest ona bardzo interesujaca ze wzgledu na przeglad wielu mlynów z Pajottenland, które zniknely w miedzyczasie. Orginalne artykuly byly drukowane w Eigen Schoon & De Brabander, tomy 13 i14.

- Kilka artykulów w Levende Molens en Molenecho's, czasopismie Flamandzkiego stowarzyszenia mlynów.

Bardziej ogólne informacj!e na temat mlynów wodnych i wiatraków:

- Paul Bauters, Van zadelsteen tot windkruier. 2000 lat mlynów we Flandrii, Gent, 1998-2000, 2 tomy. Typowa praca dotyczaca historii i technologii mlynów w naszym regionie.

We Flandrii istnieje kilka stowarzyszen mlynów:

- Centrum voor Molinologie en het Molenmuseum
Kerkstraat 3
B-2890 Sint-Amands
België

- Molenzorg vzw
Bruggestraat 74
B-8830 Hooglede
België
Tel.: 051/20.37.78
Wiecej informacji na (www.molenechos.org)

- Levende Molens vzw
Grootveldstraat 12
B-1652 Alsemberg
België
Tel.: 02/380.24.09
Wiecej informacji na (http://users.tijd.com/~tdn22793)

- architekci i inzynierowie:

Ro Berteloot, architekt-specjalista od mlynów
Architectenburo Ro Berteloot B.V.B.A
Kasteellaan 89
B-9000 GENT
België
Tel 09.233.16.81
E-mail: arch.berteloot@tijd.com

Sabine Okkerse, Ir.-architekt-specjalista od mlynów
Architectenburo Ro Berteloot B.V.B.A
Kasteellaan 89
B-9000 GENT
België
Tel 09.233.16.81
E-mail: arch.berteloot@tijd.com

Mr. Dirk Goossenaerts
Algemeen Directeur
Styfhals Ingenieursbureau
Hansenslaan 7
B-1800 Vilvoorde
België
Tel +3222559900
Fax +3222559955
E-mail: styfhals@pophost.eunet.be

Mr. Paul Styfhals
Styfhals & Partners
Hansenslaan 7
B-1800 Vilvoorde
België
Tel +3222559900
Fax +3222559955
E-mail: styfhals@pophost.eunet.be

Eksperci od renowacji mlynów:

Roland Wieme PVBA
Leihoekstraat 71 B
B-9870 Machelen-Zulte
België
Tel + 32 9 380 84 60
Fax + 32 9 380 44 14

Molenbouw de Jongh
De Witstraat 19
NL 5503 Veldhoven
Tel +31 40 253 27 68

Organizacje Rzadowe:

Monumenten en Landschappen
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap
Koning Albert II-laan 20 bus 7
B - 1000 Brussel
België
Tel +32 2 553 82 11
Fax +32 2 553 82 05
E-mail: nowa.vlaanderen@skynet.be
Website: www.monument.vlaanderen.be

Monumentenwacht Vlaams-Brabant
Mechelsevest 108
B - 3000 Leuven
België
Tel +32 16 22 02 01
Fax +32 16 22 68 78
E-mail: aml@lin.vlaanderen.be
Website: www.monument.vlaanderen.be

Provincie Vlaams-Brabant
Diestsesteenweg 47
B - 3010 Leuven
België
Tel +32 16 26 70 70
Fax +32 16 26 70 71

Gemeentebestuur van Roosdaal
Brusselstrat 15
B - 1760 Roosdaal - België
Tel +32 54 32 61 61
Fax +32 54 32 90 20
E-mail: info@roosdaal.vera.be


Ubezpieczalnia:

KBC Verzekeringen
Van Cauteren NV
Ninoofsesteenweg 121
B - 1700 Dilbeek
België
Tel +32 2 569 63 74
Fax +32 2 569 73 12
E-mail: Eric.Van.Cauteren@abb.be

Najwazniejsze:

Cofic N.V.
Molenkauter 9
B - 1760 Roosdaal
België
Tel +32 54 51 87 07
Fax +32 54 51 87 17
E-mail: cofic.nv@telenet.be
Website: www.windmolen.be

 

Molens Willy Vandenschrieck
Barakkenberg 14
1540 Herfelingen
TEL 02 396 10 53
FAX 02 396 03 37

 
Informacje Techniczne
   
 

Funkcjonowanie, typ i sila.

Hertboommill jest drewnianym mlynem o otwartej podstawie. Sluzy do mielenia zbóz.
Mlyn zbozowy w roliniczym Pajottenland (Pajotten!land to nazwa regionu, w którym znajduje sie m 22?yn)

Jak wiekszosc mlynów w Pajottenland, a takze wiekszosc mlynów w ogóle Hertboommill jest mlynem zbozowym sluzacym do mielenia ziaren. W 1866 roku uprawy zboza pokrywaly nadal jedna trzecia calej powierzchni ziem Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek.

Od czasów Sredniowiecza mlyny zbozowe pelnily jedna z podstawowych funkcji w przemysle rolniczym. Istnialo duze zapotrzebowanie na mielenie zboza, gdyz chleb byl jednym z podstawowych produktów spozywczych.

Mlyny nie zawsze sa mlynami zbozowymi. Mechanizm ruchu kolowego byl wykorzystywany do wielu celów. Istnieja mlyny olejowe, mlyny kanalowe, sluzace do oprózniania polderów i bagien, tartaki itd.

Wiatraki holenderskie: prostota i sila

Istnieje mit, ze rycerze bioracy udzial w krucjatach przywiezli ze wschodu wiatraki glowicowe. Jednakze najstarsze wzmianki i ilustracje wykazuja, ze ten typ wiatraka pochodzi z Flandrii. Jedno jest pewne: okolo 1100 wiatraków powstalo wlasnie w ty!m regionie. Genialny i elegancki wiatrak holenderski stal8 sie szybko najbardziej popularnym typem wiatraka.

Mechanizm wiatraka holenderskiego jest nieskomplikowany, a konstrukcja jest wynikiem odwaznej i starannie obliczonej równowagi sil. Glowica, to srodkowa, wertykalna os pozwalajaca na obrót wiatraka o 360°. W ten sposób skrzydla wiatraka sa ustawione w strone wiatru bez wzgledu na to skad wieje.

Bardziej szczególowo: drewniana konstrukcja, umieszczona na wertykalnym palu jest skontruowana wokól horyzontalnego pala kamiennego. Drewniana rama i glowica (razem okolo 30 ton metrycznych) sa utrzymane w pionie dzieki podstawie mlyna. Sama glowica nie dotyka ziemi! Osiem ciezkich pali przenosi ciezar na pale horyzontalne, które ulb8o 0?one sa na czterech kamiennych blokach: naroznikach.

W celu ustwienia wiatraka w strone wiatru mlynarz uzywa kolowrotka umieszczonego na dole schodów, który polaczony jest z tylnim palem wiatraka. Kiedy juz ustawi wiatrak w dobrym kierunku moze nalozyc na skrzydla plócienne plachty pozwalajace na lepsze wykorzystanie sily wiatru.

Biale narozniki z okolicznego piaskowca, podwójne poddasze, drewniany dach, oraz dachówki po stronie skrzydel nadaja wiatrakowi z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek jego orginalnosc i piekno.

Ekologiczna, lecz kaprysna energia wietrzna.

Wiatrak glowicowy mozna przestawic na kazdy kierunek wiatru, ale to nie wyst!arcza, aby zagwarantowac jego prawidlowe dzialanie. Nie mozna wplynac na dzialanie wiatru, nie mozna powstrzymac wirów powietrza. Im prosciej i stabilnej wieje wiatr, który porusza skrzydlami tym lepiej pracuje mlyn. Dlatego tez mlyny sa najczesciej budowane poza zabudowaniami na otwartej przestrzeni, na naturalnym wzgórzu lub na usypanym wzniesieniu. Najczesciej wycinano okliczne drzewa i nie bylo w poblizu zadnych domów.

Gospodarstwo w Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek to wyjatek. Nie tylko jest on z dala od innych domów, wsród pól, ale takze na wyjatkowo wysokim jak dla regionu bardzo nawietrzonym wzgórzu. Wzgórze ma 85 metrów lub znajduje sie 40 metrów powyzej wejscia do kosciola .

 
Dni odwiedzin /Muzeum
   
 

Mlyn Hertboom z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek bedzie otwarty poczawszy od grudnia 2000, przez caly rok w kazda niedziele od 11.00 do 17.00. Konieczna jest wczesniejsza rezerwacja. ,
W sezonie, od 1 maja do 30 wrzesnia, poczawszy od roku 2003, mozna bedzie zwiedzac mlyn Hertboom przez 25 weekendów, zarówno w sobote jak i w niedziele przez 6 godzin dziennie od 11.00 do 17.00. Konieczna jest wczesniejsza rezerwacja .

Rezerwacji mozna dokonac na tej stronie internetowej www.windmolen.be

Informacje mozna uzyskac mailem cofic.nv@pandora.be lub telefonicznie +32.54.51.87.07

Podczas trwajacych prac renowacyjnych, zwiedzajacy nie moga odwiedzac mlyna w Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek. Zwiedzajacy moga ogladac prace renowacyjne z ulicy lub przez internet na tej stronie.
Otwarcie wiatraka jest zaplanowane na grudzien 2002.

 
Zdjecia
   
 

Spójrzcie na zdjecia o róznej tematyce. Podczas trwania prac renowacyjnych, nowe zdjecia beda dodawane do tej strony.

Zapraszamy do obserwacji ewolucji prac majacych na celu odb!udowanie wiatrakal.

 
Video
   
 

Poczawszy od 15 kwietnia 2002 wiatrak z Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek bedzie odbudowany. Dzieki tej stronie jestescie bezposrednio podlaczeni do 4 kamer web, które umozliwiaja bezposrednia i stala obserwacje trwajacych prac renowacyjnych. Jesli sa Panstwo zainteresowani poczatkiem prac innowacyjnych, prosimy o podanie adresu e-mailowego. Nacisnij.

Bedziemy Panstwa informowac .

 
Kontakt
   
  Jesli maja Pa!nstwo jakies pytania lub uwagi prosimy o kontakt.
 
Ksiazka Pamiatkowa
   
  Prosimy Panstwa o komentarze na tej stronie naszej Ksiazki Pamiatkowej.
   
 
Routedescription
   
 

Click the map to enlarge.